Ούτε το ένα ούτε το άλλο. Η λειτουργία του Μηχανισμού είναι σαφώς να αναπαριστά τις θέσεις των «ουράνιων σωμάτων» σε σχέση με την «ουράνια σφαίρα». Ο παρατηρητής αναφοράς βρίσκεται στην επιφάνεια της Γης. Για τον σκοπό αυτό ο Μηχανισμός πρέπει αναγκαστικά να βασίζεται σε ένα γεωκεντρικό μοντέλο.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο κατασκευαστής του προτιμούσε κατ’ ανάγκην ένα γεωκεντρικό μοντέλο του Σύμπαντος. Ο Αρίσταρχος ο Σάμιος (περ. 310–περ. 230 π.Χ.) ήταν ο πρώτος γνωστός Έλληνας αστρονόμος που πρότεινε ένα ηλιοκεντρικό μοντέλο του Ηλιακού Συστήματος. Οι υποστηρικτές μιας τέτοιας αντίληψης συνάντησαν σημαντικές αντιδράσεις τόσο στην αρχαιότητα όσο και σε μεταγενέστερους αιώνες.
Είναι αρκετά πιθανό ο σχεδιαστής του Μηχανισμού να γνώριζε την πιθανότητα ενός ηλιοκεντρικού Σύμπαντος, αλλά το ίδιο το όργανο δεν το αποδεικνύει.